تبلیغات
تاریخ ایران باستان - اشک نهم
به امید پیشرفت ایران و ایرانی

اشک نهم

پنجشنبه 14 مرداد 1389 03:30 ب.ظ

نویسنده : محمد

مهرداد دوم(اشک نهم) نهمین پادشاه ایران از اشکانیان است که از حدود ۱۲۳ تا ۸۷ پ.م سلطنت کرد. لقب کبیر را به دلیل مقتدر بودن و نظم و سازمان دادن به امور ایران به او داده‌اند. وی هنگامی به شاهی رسید که ایران از هر سو آماج تهاجم اقوام مختلف شده بود. مهرداد با دلاوری و درایت تمام نواحی اشغال شده را پس گرفت و مرزهای ایران را در شرق تا کوههای هیمالیا و در غرب تا میان‌رودان رساند. در زمان پادشاهی او ایران و روم هم‌مرز شدند. وی همچنین به اوضاع داخلی ایران نظم و سازمان داد و اقتصاد شکوفایی را پایه‌ریزی کرد.نبرده مهرداد پس از نشستن بر تخت شاهی نخست بابل را از تازیان پس گرفت و سپس لشکر به ارمنستان کشید. وی در سال ۱۱۳پ.م سراسر بین‌النهرین را به دست آورد و آنگاه رو به شرق نهاد. پیش از رسیدن مهرداد به شاهی، حدود سال ۱۳۳پ.م در شرق، سکاها به مرزهای ایران و بلخ تاختند، دولت بلخ را نابود کردند و دولت‌های کوجک یونانی را تا نزدیک هندوستان از میان بردند. آنها به داخل ایران نیز تاخته و پارت و گرگان را لگدکوب اسبان خود کردند. گروهی از آنان به سیستان و افغانستان رفته و حکومتی سکایی پدید آوردند و از این پس سرزمین زرنگ سکستان(سیستان) نامیده شد. حتی اردوان دوم شاه ایران که پدر مهرداد دوم است نیز در نبردی با آنان کشته شد. مهرداد با نبردی سهمگین سکاها را چنان شکست داد که دیگر مدت‌ها متعرض ایران نشدند. او پارت و هرات را آزاد کرد و دولت سکایی سیستان را وابسته به دولت اشکانی کرد. وی همچنین مرو و بخش‌هایی از فرارود را نیز تصرف کرد.پس از پیروزی‌هایی که ذکر آن رفت مهرداد فرصت یافت تا به امور داخلی کشور بپردازد. او نخستین کس از خاندان اشکانی است که خود را شاهنشاه خواند و ادعا کرد که خاندان اشکانی از نسل اردشیر دوم هخامنشی است. این کار او اقدامی آگاهانه بود تا در پرتو ارتباط یافتن با هخامنشیان پادشاهی اشکانیان را بر حق جلوه دهد. مهرداد دوم بسیار پای‌بندی به فرهنگ، آداب و سنن ایرانی بود. وی با تلاشی خستگی ناپذیر بر آن شد تا فرهنگ ایرانی را از مظاهر فرهنگ یونانی هلنی پاک کند. در عرصه بازرگانی و سر و سامان دادن به اقتصاد کشور مهرداد اقدامات بسیاری کرد و در روزگار او بود که را بازرگانی ایران به چین که در تاریخ به "راه ابریشم" معروف است گشوده شد. از این پس مبادلات کالا میان چین، هند، عربستان و برخی سرزمین‌های دیگر موجب شکوفایی اقتصاد کشور گردید.به دلیل اهمیت سرزمین‌های غربی ایران و میان‌رودان مهرداد در سال ۹۴پ.م به سرزمینهای شمالی میان دجله و فرات تاخت و پس از کسب پیروزی‌هایی در این منطقه رود فرات را به عنوان مرز غربی ایران تعیین کرد. وی همچنین در امور ارمنستان که دارای اهمیت بسیاری بود و شاهان آن از تبار اشکانی بودند دخالت کرد.در سال ۹۶پ.م رومیان در راستای سیاست جهانگشایی خود به کرانه غربی رود فرات رسیدند و مصمم بودند که ایران و هند را به قلمرو خود ضمیمه کنند. فرمانده قوای روم شخصی به نام سولا بود. مهرداد به خاطر گرفتاریهای زیادی که در آن زمان برای اشکانیان پیش آمده بود صلاح دید که با رومیان وارد جنگ نشود، لذا به آنان پیشنهاد صلح کرد. این پیمان بسته شد ولی نماینده اشکانی به دلیل تحقیری که سولا بر او روا داشته بود در بازگشت اعدام شد.در پایان زندگی مهرداد دوم(حدود ۸۷ پ.م) در شرق و غرب تهاجماتی صورت گرفت. تیگران(Tigranes) شاه ارمنستان از مرگ مهرداد بهره جسته و بخش شمالی بین‌النهرین را تصرف کرد. در این زمان گودرز که در زمان مهرداد دوم در بابل قیام کرده بود برای مدت کوتاهی به شاهنشاهی رسید. اُرُد گودرز را از حکومت انداخت و پس از دوره کوتاهی سیناتروک بر جای او به شاهنشاهی نشست.

                    
 

نقش برجسته مهرداد دوم:
این نقش برجسته دوره اشكانی كه در پایین نقش برحسته داریوش اول در كوه بیستون دیده می‌شود ، از دوران مهرداد دوم به یادگار مانده است و به سالهای 123 تا 110 (پ. م ) تعلق دارد. در این كتیبه چهار نفر نفر از ساتراپ های محلی به ترتیب اهمیت و جایگاه در پپشت سر یكدیگر و در برابر مهرداد دوم ایستاده اند. نیمرخ آنها به سوی مهرداد و و نیمی از صورت مهرداد نیز به طرف آنها است. مهرداد دست راست خود را به حالت احترام بالا برده است. نفر اول گودرز اول رئیس ساتراپها است. نام نفر دوم محو شده است. نفر سوم میترادات است و لقب او در این كتیبه پپیس تومینوس به معنی مورد اعتماد شاه آمده است. در دست وی نیكه (الهه پیروزی) دیده می شود كه حلقه روبان داری را در دست دارد. نفر چهارم كوفاسانس نام دارد و لقب ندارد.
این نقش برجسته در حقیقت واگذاری قدرت از طرف مهرداد به هریك از این بزرگان را نشان میدهد. متاسفانه قسمت مهم این تقش برجسته در سده 18 میلادی جهت نوشتن وقف نامه شیخ علی خان زنگنه ( صدراعظم شاه سلیمان صفوی) خراب شد. این وقف نامه شامل درآمد دو دهكده برای هزینه و نگهداری كاروانسرای بیستون است.

 
مهرداد دوم اشكانی با سپاهش از كنار باغ سرسبزی می گذشت سایه درختان باغ مكان خوبی بود برای استراحت.فرمانروا دستور داد در كنار دیوار بزرگ باغ لشكریان كمی استراحت كنند. باغبان نزدیك پادشاه ایران زمین آمده و از او و سربازان دعوت كرد كه به باغ وارد شوند. مهرداد گفت ما باید خیلی زود اینجا را ترك كنیم و همین جا مناسب است. باغبان گفت دیشب خواب می دیدم خورشید ایران در پشت دیوار باغم است و امروز پادشاه كشورم را اینجا می بینم. مهرداد گفت اشتباه نكن آن خورشید من نیستم آن خورشید سربازان ایران هستند كه در كنار دیوار باغت نشسته اند.از این سخن پادشاه ایران اشك در چشمان باغبان گرد آمد.مهرداد دوم (اشك نهم) بسیار فروتن بود و همواره در كنار سربازان خویش و بدور از تجملات بود.



دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: - -